ਪ੍ਰਦੀਪ ਚਿੱਜ਼ੜ

ਆਕਲੈਂਡ:- 21 ਦਸੰਬਰ  2025

21 ਦਸੰਬਰ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਇੱਕ ਦੁਖਦਾਈ ਦਿਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਇਹ ਉਹ ਦਿਨ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਛੋੜਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ — ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸਿਰਸਾ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਵਿਛੜ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਨਿਕਾਸ ਦੌਰਾਨ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਮੁਗਲ ਫੌਜਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਵਿਛੋੜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਹਫ਼ਤਾ ਆਇਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੰਦਾ ਇੱਟਾਂ ਨਾਲ ਚੁਨ੍ਹ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ ਨੇ ਵੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਦਸੰਬਰ ਮਹੀਨਾ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਬੇਅੰਤ ਬਲਿਦਾਨ, ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਧਰਮ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿਭੇੜ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ।
21 ਦਸੰਬਰ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਘਟਨਾਵਾਂ:
ਸਿਰਸਾ ਦਰਿਆ ਪਾਰ ਕਰਨਾ (20–21 ਦਸੰਬਰ 1704):
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਜਦੋਂ  ਸਿਰਸਾ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਮੁਗਲ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਹੇਠ ਪਰਿਵਾਰ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਵਿਛੁੜ ਗਿਆ।
ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਛੋੜਾ:
ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ — ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਜੋਰਾਵਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਫਤਿਹ ਸਿੰਘ ਜੀ — ਗੁਰੂ ਜੀ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਜੁਝਾਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਤੋਂ ਵਿਛੁੜ ਗਏ।
ਚਮਕੌਰ ਵੱਲ ਯਾਤਰਾ:
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵੱਡੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਸਮੇਤ ਚਮਕੌਰ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਏ।
ਸ਼ਹੀਦੀ ਹਫ਼ਤੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ (21–27 ਦਸੰਬਰ):
ਇਸ ਵਿਛੋੜੇ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਉਹ ਹਫ਼ਤਾ ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਚਾਰ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ ਨੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ — ਜੋ ਸਿੱਖ ਪਹਿਚਾਣ ਦੀ ਨੀਂਹ ਹੈ।
ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਮਹੱਤਤਾ:
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਲਿਦਾਨ:
ਇਹ ਦਿਨ ਸੱਚਾਈ ਅਤੇ ਧਰਮ ਲਈ ਕੀਤੇ ਅੰਤਮ ਬਲਿਦਾਨ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਅਤਿਆਚਾਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਅਟੱਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ।
ਹਿੰਮਤ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ:
ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜ਼ੁਲਮ ਦੇ ਅੱਗੇ ਸਿਰ ਨਹੀਂ ਝੁਕਾਉਣਾ, ਚਾਹੇ ਹਾਲਾਤ ਕਿੰਨੇ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਣ।
ਆਤਮ-ਮੰਥਨ ਅਤੇ ਵਚਨਬੱਧਤਾ:
ਇਹ ਸਮਾਂ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਇਤਿਹਾਸ ਤੋਂ ਸਿੱਖਣ, ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਨਿਆਂ, ਸਤਿਕਾਰ ਤੇ ਧਰਮਕ ਅਡੋਲਤਾ ਦੇ ਮੂਲ ਸਿੱਧਾਂਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵਚਨਬੱਧ ਹੋਣ ਦਾ ਹੈ।
ਸਾਰ ਵਿੱਚ:
21 ਦਸੰਬਰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਤਾਰੀਖ ਨਹੀਂ — ਇਹ ਉਹ ਮੋੜ ਹੈ ਜਿੱਥੋਂ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਅਤੇ ਅਡੋਲਤਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਸਦਾ ਲਈ ਅਮਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।