ਪ੍ਰਦੀਪ ਚਿੱਜੜ

ਆਕਲੈਂਡ:- 22 ਦਸੰਬਰ  2025

22 ਦਸੰਬਰ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤਾਰੀਖ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦਸਵੇਂ ਗੁਰੂ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ (1666) ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਨ ਹੈ — ਉਹ ਮਹਾਨ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਆਤਮਿਕ ਤੇ ਸੰਗਠਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।
ਇਹ ਸਮਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਗਹਿਰੇ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦੇ ਸਮਰਪਣ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਦਸੰਬਰ ਦੇ ਅੰਤਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਜਗਤ “ਸ਼ਹੀਦੀ ਹਫ਼ਤਾ” ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ — ਇਹ ਉਹ ਸਮਾਂ ਹੈ ਜਦੋਂ ਚਾਰ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰ ਸ਼ਹਾਦਤਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
22 ਦਸੰਬਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪੱਖ:
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ (1666):
ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਤੇ ਆਖਰੀ ਮਨੁੱਖ ਗੁਰੂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖਾਲਸਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਪੰਜ ਕਕਾਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਸਮਾਨਤਾ, ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਹਿੰਮਤ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ।
ਸ਼ਹੀਦੀ ਹਫ਼ਤੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ:
ਦਸੰਬਰ ਦੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨਾਂ ਨੂੰ “ਸ਼ਹੀਦੀ ਹਫ਼ਤਾ” ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰਾ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰਾਂ — ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਜੁਝਾਰ ਸਿੰਘ, ਜ਼ੋਰਾਵਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਫਤਿਹ ਸਿੰਘ  ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ:
ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਜ਼ੋਰਾਵਰ ਸਿੰਘ (ਉਮਰ 8 ਸਾਲ) ਅਤੇ ਫਤਿਹ ਸਿੰਘ (ਉਮਰ 6 ਸਾਲ) ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਜੀਵਤ ਕੰਧ ਵਿੱਚ ਚੁਣਵਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਵੱਡੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਜੁਝਾਰ ਸਿੰਘ ਚਮਕੌਰ ਦੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਬਹਾਦਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।
ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ:
ਇਹ ਹਫ਼ਤਾ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਅਟੱਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਧੀਰਜ ਅਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਡਟ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਾਦਤਾਂ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਆਂ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਸੱਚੇ ਅਰਥਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ।
ਸਾਰ:
22 ਦਸੰਬਰ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੋਹਰੇ ਅਰਥ ਵਾਲਾ ਦਿਨ ਹੈ —
ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਦਾ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰਾ ਦਿਹਾੜਾ, ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਉਹ ਸਮਾਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਆਪਣੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ ਦੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸ਼ਹਾਦਤ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦੇਂਦੀ ਹੈ — ਧਰਮ, ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ।