ਪ੍ਰਦੀਪ ਚਿੱਜੜ

ਆਕਲੈਂਡ :- 31 ਦਸੰਬਰ 2025

ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚਾਵਲਦੇ ਐਕਸਪੋਰਟ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਦੁੱਗਣਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਿਛਲੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ  2 ਕਰੋੜ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਜਦੋਂ ਇਸ ਸਾਲ ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਚਾਵਲ ਉਤਪਾਦਕ ਦੇਸ਼ ਬਣ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਨੇਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਲੌਬੀ ਨੇ ਇਸ ਮੌਕੇ ਨੂੰ “ਮਿਹਨਤੀ ਕਿਸਾਨਾਂ” ਅਤੇ “ਨਵੀਂ ਸਰਕਾਰੀ ਨੀਤੀਆਂ” ਦੀ ਜਿੱਤ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ।
ਪਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਚਾਵਲ ਉਤਪਾਦਕ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਇਸ ਖੁਸ਼ੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ।
ਕਿਸਾਨਾਂ, ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਡਾਟਾ ਸਮੀਖਿਆ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚਾਵਲ ਵਰਗੀਆਂ “ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਫਸਲਾਂ” ਦੇ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਸਰੋਤ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਘੱਟ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਿਸਾਨ ਮਜ਼ਬੂਰ ਹਨ ਕਿ ਹੋਰ ਡੂੰਘੇ ਬੋਰਵੈੱਲ ਖੋਦਣ ਲਈ ਕਰਜ਼ੇ ਲੈਣ।
ਹਰਿਆਣਾ ਤੇ ਪੰਜਾਬ — ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ “ਚਾਵਲ ਦੀ ਟੋਕਰੀ” ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦਸ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪਾਣੀ ਲਗਭਗ 30 ਫੁੱਟ ‘ਤੇ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, 50 ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਅੱਠ ਪਾਣੀ ਤੇ ਖੇਤੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ।
ਪਰ ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਮਿਆਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਥੱਲੇ ਗਿਆ  ਅਤੇ ਹੁਣ ਬੋਰਵੈੱਲ 80 ਤੋਂ 200 ਫੁੱਟ ਤੱਕ ਖੋਦਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਗੱਲ ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
“ਹਰ ਸਾਲ ਬੋਰ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ,” ਹਰਿਆਣਾ ਤੋ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ। “ਹੁਣ ਇਹ ਬਹੁਤ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। MSP ਦਾ ਵੀ ਵੱਡਾ ਮਸਲਾ ਜੋ ਕਿਸਾਨਾ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀ।