ਪ੍ਰਦੀਪ ਚਿੱਜੜ

11 ਨਵੰਬਰ 2025

ਏਰੀਆ ਕੋਡ ਦਿਵਸ 10 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਏਰੀਆ ਕੋਡਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਾਜ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਟੈਲੀਫੋਨ ਰਾਹੀਂ ਆਸਾਨੀ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਰੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਖਬਰਾਂ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਮਿਲ ਸਕਣ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ। ਏਰੀਆ ਕੋਡ ਘਰਾਂ, ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਲਈ ਇਕ ਲਾਭਦਾਇਕ ਸਥਾਨ-ਖੋਜ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜੋ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਲੈਂਡਲਾਈਨ ਵਰਤਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸੈੱਲਫੋਨ ਅਤੇ ਸਮਾਰਟ ਸੰਚਾਰ ਜੰਤਰਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘੱਟ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਏਰੀਆ ਕੋਡਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨਾ ਅਜੇ ਵੀ ਦਿਲਚਸਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਏਰੀਆ ਕੋਡ ਦਿਵਸ, ਏਰੀਆ ਕੋਡਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਡ ਇਕ ਵਿਲੱਖਣ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਾਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਇਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਏਰੀਆ ਕੋਡ ਦਿਵਸ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਕੋਡਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਿੰਨੀ ਚਤੁਰਾਈ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਡੇ ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲਈ ਕਿੰਨੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ। ਏਰੀਆ ਕੋਡਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1940 ਵਿੱਚ AT&T ਅਤੇ ਬੈਲ (Bell) ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।

ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਏਰੀਆ ਕੋਡਾਂ ਦੇ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਢੰਗ ਅਤੇ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਆਉਂਦੇ ਗਏ। 1947 ਵਿੱਚ, ਨੌਰਥ ਅਮਰੀਕਨ ਨੰਬਰਿੰਗ ਪਲੈਨ (NANP) ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ੋਨ ਨੰਬਰਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਏਰੀਆ ਕੋਡਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਹਰ ਰਾਜ ਜਾਂ ਸੂਬੇ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਖ਼ਾਸ ਏਰੀਆ ਕੋਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸੌਖਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡਾਇਲ ਕੋਡ ਰੱਖੇ ਗਏ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਵੱਧ ਜਨਸੰਖਿਆ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਕੋਡ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਜੋ ਨੀਵੇਂ ਅੰਕਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। AT&T ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (NANP) ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕੀਤਾ ਜਦ ਤੱਕ ਇਹ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਅਮਰੀਕਨ ਨੰਬਰਿੰਗ ਪਲੈਨ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਟਰ (NANPA) ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੌਂਪੀ ਗਈ, ਜਿਸਦੀ ਅਗਵਾਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਫੈਡਰਲ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਕਮਿਸ਼ਨ (FCC) ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਏਰੀਆ ਕੋਡਾਂ ਦੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਿਸਮਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ — ਲੋਕਲ ਅਤੇ ਟੋਲ-ਫ੍ਰੀ। ਜਿਹੜੇ ਕੋਡ ਟੋਲ-ਫ੍ਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਉਹ ਉਸ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਫੋਨ ਨੰਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।