ਪ੍ਰਦੀਪ ਚਿੱਜੜ

ਆਕਲੈਂਡ :-  03 ਮਾਰਚ  2026

   ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨਿਕੋਲਾ ਵਿਲਿਸ ਨੇ ਘਰ-ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨੌਕਰੀਪੇਸ਼ਾ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕਿਵੀਸੇਵਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ KiwiSaver ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਖੇਤ ਖਰੀਦਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਉਹ ਕਰਮਚਾਰੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ “ਲਿਵ-ਇਨ” ਰਿਹਾਇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ,  ਉਹ ਆਪਣੇ ਖਾਤਿਆਂ ਦਾ ਪੈਸਾ ਪਹਿਲਾ ਘਰ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਵਰਤ ਸਕਣ।
ਪਿਛਲੇ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲੋਕ ਆਪਣੇ KiwiSaver ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲਾ ਘਰ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਰਕਮ ਕੱਢ ਸਕਦੇ ਹਨ — ਪਰ ਇਹ ਸ਼ਰਤ ਨਾਲ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਖੁਦ ਰਹਿਣ।
ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਵਿਲਿਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਨਿਯਮ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਹੀ ਨਹੀ ਸਾਬਤ ਹੋਏ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਲਕ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਬਾਧਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਸਰਵਿਸ ਟੈਨੈਂਸੀ ਵਾਲੇ ਕਰਮਚਾਰੀ — ਜਿਵੇਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਜ਼ਦੂਰ, ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਦੇਹਾਤੀ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਮਚਾਰੀ — ਆਪਣੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਕਾਰਨ ਪਹਿਲੇ ਘਰ ਦੀ ਖਰੀਦ ਲਈ KiwiSaver ਰਕਮ ਨਹੀਂ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਗਲਤ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ KiwiSaver ਐਕਟ ਵਿੱਚ ਤਕਨੀਕੀ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਕਰਮਚਾਰੀ ਵੀ ਘਰ ਮਾਲਕ ਬਣ ਸਕਣ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਉਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਨਾ ਸਕਣ।”
ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਉਪਭੋਗਤਾ ਮਾਮਲੇ ਮੰਤਰੀ ਸਕਾਟ ਸਿਮਪਸਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਤਬਦੀਲੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਖੇਤ ਖਰੀਦਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸਾਨ ਆਪਣੇ KiwiSaver ਦੀ ਰਕਮ ਨੂੰ ਉਸ ਫਾਰਮ ਦੀ ਖਰੀਦ ਲਈ ਵਰਤ ਸਕਣਗੇ ਜੋ ਕਿਸੇ ਐਸੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਇਕਾਈ (ਕੰਪਨੀ ਜਾਂ ਟਰੱਸਟ) ਰਾਹੀਂ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਹੁਮਤ ਮਲਕੀਅਤ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਰਹਿਣਗੇ।
ਇਹ ਆਧੁਨਿਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਾਲਕੀਅਤ ਦੀ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਫਾਰਮ ਕੰਪਨੀਆਂ ਜਾਂ ਟਰੱਸਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਖਰੀਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਤੱਕ ਇਸ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਿਸਾਨ KiwiSaver ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲਈ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ।”
ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬੇਕਾਰ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨ ਸਾਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਰੈਡਮੇਨ, ਜੋ ਖੁਦ ਵੀ ਭੇੜ ਪਾਲਣ ਵਾਲੀ ਕਿਸਾਨ ਹੈ, ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਉਸਦੇ ਇੱਕ ਸਟਾਕ ਮੈਨੇਜਰ ਤੋਂ ਆਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਘਰ ਲਈ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਜਮਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਵਰਤ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਫਾਰਮ ‘ਤੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ ਜੋ ਆਪਣੇ ਕਿਵੀਸੇਵਰ ਵਿੱਚ 8 ਜਾਂ 10 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਟੀਚਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਨੌਜਵਾਨ ਕਿਸਾਨ ਅਕਸਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ 3 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਮਰ 65 ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਦੀ ਗੱਲ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਹੈ।”
ਇਹ ਸਮਝਣ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਪਿੰਡਾਂ ਵਾਲਾ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ ।