ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਈ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਔਰਤਾਂ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸਕਿੱਲ ਸਿੱਖ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੰਭਵ ਲੱਗਦੀ ਸੀ – ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਡਰੋਨ ਉਡਾਉਣਾ। ਇਹ ਸਰਕਾਰ ਦੇ “ਨਮੋ ਡਰੋਨ ਦੀਦੀ” ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਖੇਤੀ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਉੱਡਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਚਲਾਉਣਾ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਲੁਧਿਆਣੇ ਦੇ ਬਾਰੂੰਦੀ, ਬਰਨਾਲਾ ਦੇ ਸੇਖਾ, ਫਰੀਦਕੋਟ ਦੇ ਚੱਕ ਸਾਹੂ, ਅਤੇ ਲੁਧਿਆਣੇ ਦੇ ਮਾਰੇਵਾਲ ਵਰਗੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ 15 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਸਿਖਲਾਈ ਕੋਰਸ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਸਿੱਖਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਡਰੋਨਾਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨਾ ਜੋ ਫਸਲਾਂ ਉੱਤੇ ਖਾਦ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ:
ਇਹ ਛੋਟੀਆਂ ਉੱਡਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਸਿਰਫ ਸੱਤ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਏਕੜ ਖੇਤੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਢੱਕ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਇਸੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਘੰਟੇ ਲੱਗਦੇ ਸਨ। ਡਰੋਨ 12 ਲੀਟਰ ਤਰਲ ਖਾਦ ਜਾਂ ਕੀੜੇ-ਮਾਰ ਦਵਾਈ ਲੈ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪਹੁੰਚਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ।
ਬਾਰੂੰਦੀ ਪਿੰਡ ਦੀ ਮਨਦੀਪ ਵਰਗੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਇਸ ਸੇਵਾ ਲਈ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ 300 ਰੁਪਏ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਫਸਲਾਂ ਉੱਤੇ ਜਲਦੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਫਾਇਦੇ:
ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪੇਂਡੂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਅਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਪੈਸਾ ਕਮਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਔਰਤ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਡਰੋਨ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਕੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 50,000 ਤੋਂ 60,000 ਰੁਪਏ ਕਮਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਰਕਾਰ ਨਮੋ ਡਰੋਨ ਦੀਦੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਰਾਹੀਂ ਡਰੋਨ ਦੀ ਲਾਗਤ ਦਾ 80% ਮਦਦ ਵਜੋਂ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ 20% ਦੇਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਫਤ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਛੋਟਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਮਦਦ:
ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ, ਇਹ ਸੇਵਾ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਪੈਸਾ ਬਚਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਡਰੋਨ ਪੁਰਾਣੇ ਛਿੜਕਾਅ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣ ਵਰਤਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਮੌਸਮ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਛਿੜਕਾਅ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਪੂਰਥਲਾ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਫਰੀਦਕੋਟ, ਲੁਧਿਆਣਾ, ਅਤੇ ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਵਧੇਰੇ ਔਰਤਾਂ ਜੁੜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦੇਖਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਹ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀਆਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਬਣਨ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ।
